Veilig werken bij hoge temperaturen

Goed voorbereid de Zomer in!

Met de zomer in zicht breekt een mooie tijd van het jaar aan. Velen genieten van een welverdiende vakantie of ontspannen graag op een terrasje met een verfrissend drankje. Toch wordt er ook in de zomer hard gewerkt, en hoge temperaturen kunnen soms het werken onder aanvaardbare omstandigheden bemoeilijken.

De regelgeving verplicht werkgevers om maatregelen te treffen bij het overschrijden van bepaalde temperaturen om ongemak te voorkomen. Voor meer informatie over deze regelgeving kunt u terecht op de website van de FODWASO (Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg). Hier vindt u ook de relevante regelgevende teksten onder het thema “Welzijn op het werk“.

Tips bij overschrijding van maximumtemperaturen

Een goede voorbereiding begint met een grondige risicoanalyse. Hierbij moeten verschillende factoren in de thermische omgeving in acht worden genomen:

Luchttemperatuur en thermische straling
Relatieve luchtvochtigheid
Luchtstroomsnelheid
Fysieke werkbelasting en werkkledij, inclusief persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)
Gebruikte werkmethodes en arbeidsmiddelen

Op basis van deze analyse neemt de werkgever gepaste preventiemaatregelen, rekening houdend met actiewaarden die de fysieke werkbelasting weerspiegelen.

Minimum- en maximumtemperaturen

Voor koude omgevingen wordt de luchttemperatuur (°C) gebruikt. Voor warme omgevingen geldt de Wet Bulb Globe Temperature (WBGT)-index, die naast temperatuur ook vochtigheid, thermische straling en luchtsnelheid meet. Zo kan de luchttemperatuur 40 °C zijn, terwijl de WBGT-index slechts 25 bedraagt.

Actiewaarden voor warmte:

Licht of zeer licht werk (tot 234 Watt): WBGT-index 29
Halfzwaar werk (235 – 360 Watt): WBGT-index 26
Zwaar werk (361 – 468 Watt): WBGT-index 22
Zeer zwaar werk (> 468 Watt): WBGT-index 18

Actiewaarden voor koude:

Zeer licht werk (< 117 Watt): 18°C
Licht werk (117 – 234 Watt): 16°C
Halfzwaar werk (235 – 360 Watt): 14°C
Zwaar werk (361 – 468 Watt): 12°C
Zeer zwaar werk (> 468 Watt): 10°C

Let op: er zijn geen actiewaarden voor temperatuurverschillen. Voor werknemers in koelruimtes kan de overgang naar buitentemperatuur in de zomer oncomfortabel zijn, maar dit vormt geen specifiek gezondheidsrisico.

Maatregelen bij overschrijding van maximumtemperaturen

Elke onderneming dient een gedetailleerd beleid te hebben, dat de volgende elementen bevat:

Keuze en gebruik van beschermingsmiddelen (collectief en individueel)
Rusttijden
Gebruik van ontspanningsruimtes
Aanbieden van verfrissende dranken

Preventieve maatregelen omvatten:

Risico’s aan de bron aanpakken:
- Externe oppervlakken wit schilderen
- Thermische isolatie van wanden en daken
- Goede oriëntatie van werkruimtes
- Gebruik van geblindeerde ruiten en zonneschermen

Collectieve bescherming:
- Isoleren van warme machineonderdelen
- Ventilatie en airconditioning
- Bescherming tegen directe zonnestralen

Omstandigheden verbeteren:
- Regelmatig water drinken
- Lichte maaltijden nuttigen
- Arbeidsbelasting verminderen door hulpmiddelen
- Extra ventilatie voorzien
- Automatiseren van processen
- Inlassen van pauzes
- Zwaar werk uitvoeren bij lagere temperaturen
- Aanpassen van werktijden
- Beschikbaar stellen van gekoelde dranken

Individuele bescherming:
- Passende kleding
- Hoofddeksel ter bescherming tegen zonnestralen
- Speciale thermische kleding
- Informeren van werknemers over het beleid en procedures
- Voorzien van verkoelende crèmes

Herken tijdig symptomen van hittestress

Naast het treffen van preventieve maatregelen is het belangrijk dat werknemers de symptomen van hittestress kunnen herkennen. Dit draagt bij aan het tijdig ingrijpen en het voorkomen van gezondheidsproblemen.

Let op de volgende signalen:

Hoofdpijn
Misselijkheid
Duizeligheid of flauwte
Vermoeidheid
Snelle hartslag
Spierkrampen

Indien een werknemer één of meerdere van deze symptomen vertoont, is het aangewezen om onmiddellijk rust te nemen in een koele omgeving en voldoende water te drinken. Bij twijfel is medische opvolging noodzakelijk.

Slim plannen van werkuren

Om de impact van hoge temperaturen te beperken, is het verstandig om de werkplanning aan te passen:

Start de werkdag vroeger en eindig vroeger.
Vermijd zware fysieke arbeid tussen 12u en 15u, wanneer de zon het krachtigst is.
Plan binnenwerk of taken in de schaduw tijdens de warmste uren.

Deze aanpassingen dragen bij aan het welzijn van werknemers en verhogen de productiviteit op warme dagen.

Pauzebeleid en schaduwrijke rustplekken

Naast rusttijden is het belangrijk om regelmatig korte pauzes in te lassen, bij voorkeur in een schaduwrijke of gekoelde ruimte. Dit helpt het lichaam om af te koelen en vermindert het risico op oververhitting.

Zorg ervoor dat: